Ewidencja uczestników funduszu inwestycyjnego zamkniętego

Warunkiem niezbędnym do zostania uczestnikiem funduszu inwestycyjnego zamkniętego jest nabycie certyfikatów inwestycyjnych. Certyfikaty są emitowanymi w serii papierami wartościowymi, które mogą mieć postać dokumentu lub też mogą być emitowane w formie zdematerializowanej.

Standardem powszechnie obowiązującym dziś na rynku jest emitowanie certyfikatów bez jakiegokolwiek fizycznego nośnika je ucieleśniającego. Papierowe, w dosłownym tego słowa znaczeniu, certyfikaty inwestycyjne należą do rzadkości, a dopuszczalność ich emitowania traktować należy raczej, jako ciekawostkę.

Emisja certyfikatów inwestycyjnych w formie zdematerializowanej wiąże się z potrzebą prowadzenia ewidencji, której poświęcony jest ten artykuł.

Czym jest ewidencja uczestników?

Ewidencja uczestników funduszu inwestycyjnego zamkniętego to prowadzony w formie elektronicznej rejestr wszystkich inwestorów posiadających certyfikaty inwestycyjne danego funduszu. Zawiera ona podstawowe dane zarówno o uczestnikach, jak również o posiadanych przez nich certyfikatach.

Do danych zawartych w ewidencji należą informacje identyfikujące każdego inwestora takie jak jego imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres do korespondencji, numer rachunku bankowego, PESEL oraz seria i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość lub też w przypadku uczestników innych, niż osoby fizyczne, dane te to: firma, siedziba, NIP, REGON, KRS oraz pozostałe dane rejestrowe.

Poza danymi identyfikującymi uczestnika, ewidencja powinna zawierać również informacje takie jak:

  1. liczba, rodzaj i seria certyfikatów należących do danego inwestora;
  2. liczba głosów przypadających na certyfikat imienny, który jest uprzywilejowany w zakresie prawa głosu;
  3. wskazanie ograniczeń zbywalności certyfikatu;
  4. data i czas zawarcia transakcji, na podstawie której uczestnik nabył certyfikaty inwestycyjne funduszu.

Kto prowadzi ewidencję uczestników?

Katalog podmiotów uprawnionych do prowadzenia ewidencji uczestników funduszu inwestycyjnego zamkniętego określony został przez ustawę i ma on charakter zamknięty. Do podmiotów tych należą:

  1. TFI zarządzające funduszem;
  2. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych Spółka Akcyjna;
  3. spółka, której Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych przekazał wykonywanie czynności z zakresu prowadzenia depozytu papierów wartościowych lub prowadzenia systemu rejestracji instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi ani instrumentami pochodnymi, które zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu
  4. dom maklerski;
  5. bank krajowy lub instytucja kredytowa.

Prowadzenie ewidencji uczestników przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych zarządzające danym funduszem jest najczęściej występującą sytuacją w praktyce. Rozwiązanie takie jest najbardziej optymalne zarówno pod względem kosztowym, jak i operacyjnym.

Informacja o tym, jaki podmiot prowadzi ewidencję uczestników zawarta jest w statucie każdego funduszu inwestycyjnego.

Wpis w ewidencji, jako warunek niezbędny do przeniesienia własności certyfikatów

Certyfikaty inwestycyjne będąc papierami wartościowymi mogą być zbywane w drodze czynności cywilnoprawnych. Można je na przykład sprzedać lub darować.

Zgodnie z postanowieniami ustawy o funduszach inwestycyjnych umowa zobowiązująca do przeniesienia praw z certyfikatów inwestycyjnych nieposiadających formy dokumentu przenosi te prawa z chwilą dokonania w ewidencji uczestników funduszu wpisu wskazującego nabywcę oraz liczbę, rodzaj i serię nabytych certyfikatów inwestycyjnych. Oznacza to, że samo zawarcie np. umowy sprzedaży nie jest wystarczające do skutecznego przeniesienia praw przysługujących z certyfikatów. Poza zawarciem umowy niezbędne jest jeszcze powiadomienie podmiotu prowadzącego ewidencję o dokonanej czynności. Dopiero z chwilą wpisu zmian można stać się pełnoprawnym uczestnikiem funduszu.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku nabycia certyfikatów inwestycyjnych na podstawie zdarzenia powodującego przeniesienie własności certyfikatów inwestycyjnych z mocy prawa. W takiej sytuacji wpis w ewidencji uczestników funduszu jest dokonywany na żądanie nabywcy. Najczęstszym przykładem nabycia certyfikatów inwestycyjnych z mocy prawa jest ich spadkobranie. Choć, jak wskazano powyżej, dokonanie wpisu w ewidencji nie ma charakteru obligatoryjnego, to jest ono jak najbardziej pożądane. Brak wzmianki o zmianie osoby uprawnionej z certyfikatów uniemożliwi bowiem dalsze ich zbycie, złożenie żądania wykupu, czy udział w zgromadzeniu inwestorów. Utrudnienia w braku aktualizacji danych osoby uprawnionej powstaną również przy wypłacie dochodu funduszu czy przychodu ze zbycia lokat.

Wyciąg z ewidencji

Każdy podmiot prowadzący ewidencję uczestników funduszu obowiązany jest do wydania na żądanie uczestnika wyciągu z ewidencji. Wyciąg może okazać się niezbędny, np. przy chęci ustanowienia zastawu na certyfikatach lub dokonania innego rodzaju transakcji.

Podsumowanie

Ewidencja uczestników funduszu inwestycyjnego zamkniętego wykazuje wiele cech zbliżonych do ewidencji zdematerializowanych obligacji, które z roku na rok zyskują na popularności.

Warto dodać, że w przypadku publicznych funduszy inwestycyjnych zamkniętych, nie prowadzi się ewidencji uczestników. Certyfikaty inwestycyjne emitowane przez tego typu fundusze zapisywane są na indywidulanym rachunku papierów wartościowych uczestnika, rachunku zbiorczym lub rejestrze prowadzonym przez sponsora emisji.

Krzysztof Szachogłuchowicz Radca Prawny Copernicus Capital TFI S.A.

2016-07 Ewidencja uczestników FIZ

Czerwiec – czas konsolidacji na rynku akcji

Przed wakacjami nadszedł czas konsolidacji na rynku akcji polskich. Indeks WIG poruszał się przez cały miesiąc w trendzie bocznym. „Przez wiele sesji mieliśmy do czynienia z prawdziwym marazmem, zmienność była na niskim poziomie i miało się wrażenie, że inwestorzy przełączyli się już na tryb wakacyjny. Zakres wahań w czerwcu przez większość czasu sesyjnego mieścił się w przedziale 60 – 61.5 tys. punktów. Zakładając, że trend boczny potrwa […]

Fundusze inwestycyjne – przyszłość nie tylko dla wybranych

O zmianach w funkcjonowaniu funduszy inwestycyjnych i ich przyszłości na naszym rynku rozmawiamy z Tomaszem Bedlą, Wiceprezesem Zarządu Copernicus Capital TFI S.A. Jak wygląda sytuacja Towarzystw Funduszy Inwestycyjnych (TFI) na dzisiejszym rynku? – Towarzystwa funduszy inwestycyjnych stanowią istotny element całego rynku kapitałowego. W porównaniu do rynków zachodnich widzimy, że jeszcze dużo pracy przed nami. Od lat rośnie wartość zgromadzonych w funduszach, zarządzanych przez TFI, aktywów. Copernicus Capital […]

W maju przyszedł czas na korektę

Po wzrostowym kwietniu przyszedł czas na korektę. Polski rynek akcji nie miał siły rosnąć już od początku maja. „Odbicie cen nastąpiło po publikacji wstępnego odczytu PKB za 1Q17, który uplasował się na poziomie 4.0%, lekko przekraczając oczekiwania rynku. Jak się później okazało, motorem wzrostu gospodarczego była konsumpcja prywatna, która zwiększyła się o 4.7%. Na GPW bykom nie udało się utrzymać tendencji zwyżkującej i na koniec miesiąca […]

Alternatywne Spółki Inwestycyjne – komentarz Tomasza Bedli

W wyniku zmiany ustawy o funduszach inwestycyjnych (UFI) jej zakresem zostały objęte Alternatywne Spółki Inwestycyjne (ASI). O nowych zmianach i wymogach prawnych opowiada Tomasz Bedla, Wiceprezesem oraz Dyrektorem Departamentu Prawnego w Copernicus Capital TFI S.A. Czytaj więcej >>

Kolejne wzrosty na GPW

Po marcowej konsolidacji na polskiej giełdzie, znowu przyszła kolej na wzrosty. Rok 2017 jak dotąd ewidentnie sprzyja inwestorom mającym większą tolerancję ryzyka. „Wzrosty na GPW zawdzięczamy przede wszystkim dużym spółkom. Indeks WIG20 zyskał w kwietniu ponad 9%, podczas gdy WIG zaledwie 6.5%. Indeks dużych spółek od początku roku wzrósł o ponad 20%. Polski wskaźnik PMI dla przemysłu negatywnie zaskakiwał zarówno w na początku kwietnia, […]