Baza wiedzy

Międzypokoleniowy transfer kapitału

Międzypokoleniowy transfer kapitału przy wykorzystaniu funduszu inwestycyjnego zamkniętego aktywów niepublicznych.

Polscy inwestorzy, którzy na przestrzeni minionych dekad aktywnie przyczynili się do rozwoju rodzimej gospodarki, już oddali pałeczkę spadkobiercom albo zbliżają się do schyłku swojej finansowej aktywności. Co to oznacza dla sektora finansowego i jakie są perspektywy inwestycyjne kolejnego pokolenia? To pytania, na które warto poznać odpowiedź.

 

Pierwsza w postkomunistycznej historii zmiana pokoleniowa inwestorów

Koniec trzeciej dekady wolności gospodarczej w Polsce, nastałej po upadku komunizmu, staje się rzeczywistością. Staje się nią również pierwsza w postkomunistycznej Polsce zmiana całego pokolenia inwestorów, która musi rodzić wiele pytań i niepewności. Jedną z niewiadomych jest sposób przekazania kolejnym pokoleniom majątku przez zaawansowanych wiekiem polskich inwestorów.

 

Istotą odpowiedzi na to pytanie nie jest jednak kwestia jak to zrobić, ale jak to zrobić dobrze. W większości przypadków, majątki budowane były od podstaw, co sprawia, że ich właściciele poszukują dla siebie i swoich następców najlepszych dostępnych rozwiązań.

 

Istotą odpowiedzi na to pytanie nie jest jednak kwestia jak to zrobić, ale jak to zrobić dobrze. W większości przypadków, majątki budowane były od podstaw, co sprawia, że ich właściciele poszukują dla siebie i swoich następców najlepszych dostępnych rozwiązań.

 

Czym jest fundusz inwestycyjny zamknięty aktywów niepublicznych? 

Fundusz inwestycyjny zamknięty jest osobą prawną, działającą na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 56 z późn. zm.), w dalszej części zwanym Ustawa.

 

Fundusz inwestycyjny zamknięty aktywów niepublicznych, który dalej nazywać będziemy po prostu Funduszem, to specjalny rodzaj funduszu inwestycyjnego w polskim porządku prawnym. Jak wskazuje jego nazwa, powinien inwestować w głównej mierze w aktywa niepubliczne, czyli na przykład akcje czy udziały w prywatnych spółkach które nie są przedmiotem giełdowego obrotu. Co istotne taki Fundusz, może inwestować również w nieruchomości.

 

Fundusz może być założony na czas określony lub nieokreślony, a przy tym musi posiadać zdywersyfikowany portfel inwestycyjny w ciągu pierwszych 36 miesięcy działalności. Ponadto każdy fundusz inwestycyjny posiada depozytariusza, czyli podmiot przechowujący aktywa Funduszu, którym z reguły jest bank lub dom maklerski.

 

Każdy Fundusz podlega okresowej i nie rzadszej niż kwartalnej wycenie, podczas której określa się bieżącą wartość aktywów w nim będących. Jego uczestnicy działają poprzez Zgromadzenie Inwestorów lub Radę Inwestorów, która jest organem kontrolnym.

 

Fundusz jest specyficznym uczestnikiem rynku. Jedną z cech tej specyfiki, jest to, że organem go reprezentującym i nim zarządzającym, zgodnie z przepisami Ustawy, jest Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych, dalej zwane TFI. Dzięki temu inwestor, który stał się uczestnikiem Funduszu przez objęcie certyfikatów inwestycyjnych, ma wysoki standard ochrony prywatności i ochrony informacji w zakresie swojego uczestnictwa w Funduszu, uwzględniając przy tym wyjątki przewidziane w Ustawie.

 

W jaki sposób można wnieść majątek do Funduszu?

Fundusz pozyskuje środki inwestycyjne na podstawie seryjnych emisji certyfikatów inwestycyjnych. Inwestor może dokonywać wpłaty na certyfikaty w formie gotówkowej lub poprzez wniesienie aktywów. Certyfikat inwestycyjny jest papierem wartościowym, emitowanym seriami, zbywalnym, mogącą mieć postać materialną lub zdematerializowaną, imienną lub na okaziciela, dającym uprawnienia do uczestnictwa w Funduszu, który je wyemitował.

 

W jaki sposób Inwestor bierze udział w zarządzaniu majątkiem Funduszu?

Inwestor posiadający certyfikaty inwestycyjne Funduszu ma możliwość udziału w Zgromadzeniu Inwestorów lub Radzie Inwestorów. To właśnie na posiedzeniach tych organów podejmowane są często uchwały dotyczące strategicznej działalności Funduszu. Ustawa i Statut Funduszu określają szereg spraw, na które Zgromadzenie Inwestorów lub Rada Inwestorów powinny wyrazić zgodę, aby TFI mogło działać w optymalny sposób.

 

Czy można dowolnie sprzedać certyfikaty inwestycyjne Funduszu?

Jeśli Statut Funduszu nie przewiduje obowiązku otrzymania zgody np. Zgromadzenia Inwestorów lub innego ograniczenia, wówczas inwestor może sprzedać posiadane certyfikaty inwestycyjne. Przy sprzedaży certyfikatów inwestycyjnych i po wpisie do ewidencji uczestników, nabywca staje się inwestorem Funduszu i będą mu przysługiwać takie same uprawnienia jak poprzedniemu właścicielowi, a wartość jego certyfikatów będzie stanowiła odzwierciedlenie tej części majątku Funduszu, która przypada na będące w jego posiadaniu Certyfikaty.

 

Jak wygląda transfer międzypokoleniowy majątku?

Certyfikaty inwestycyjne podlegają dziedziczeniu zarówno podstawie testamentu, jak i przepisów ogólnych dotyczących spadków, określonych w przepisach Kodeksu Cywilnego. W przypadku certyfikatów nie posiadających formy dokumentu , osoby dziedziczące spadek, w którego masę spadkową wchodziły certyfikaty inwestycyjne Funduszu, zostaną wpisane przez TFI do ewidencji uczestników danego Funduszu. Dzieje się to na podstawie odpowiedniego aktu dziedziczenia i żądania spadkobiercy wpisu do ewidencji uczestników Funduszu.

 

Po wpisaniu nowych uczestników do ewidencji, mogą oni korzystać ze wszystkich uprawnień przysługujących wcześniej poprzedniemu uczestnikowi Funduszu. Na przykład mogą brać udział w Zgromadzeniu Inwestorów Funduszu i korzystać z pełni praw przysługujących z tytułu posiadania certyfikatów inwestycyjnych tego Funduszu.

 

Jak wygląda zarządzanie Funduszem w przypadku zmian posiadaczy certyfikatów inwestycyjnych?

Inwestor chcący rozporządzać swym majątkiem w postaci certyfikatów inwestycyjnych w Funduszu może je przekazać lub zapisać na rzecz innych osób. Zmiany właścicieli certyfikatów inwestycyjnych – również w przypadku śmierci inwestora i czasowego braku możliwości działania Zgromadzenia Inwestorów – nie wpływają na zarządzanie majątkiem Funduszu.

 

TFI zarządza Funduszem w sposób ciągły, co niwelując w znacznym stopniu ryzyko przestoju procesu decyzyjnego w przypadku składników majątku funduszu w postaci udziałów lub akcji w spółkach portfelowych.

 

Przy podejmowaniu decyzji, na przykład w zakresie sposobu wykonywania prawa głosu w spółkach portfelowych Funduszu, TFI dokonuje analizy sytuacji ekonomicznej i rynku danej spółki. Dopiero wówczas podejmuje odpowiednią decyzję, działając w najlepiej pojętym interesie Funduszu i jego uczestników.

 

TFI skupia wyspecjalizowany zespół ekspertów posiadających głęboką wiedzę na temat powierzonych im czynności związanych z funkcjonowaniem Funduszy i zarządzaniem Funduszem. Gwarantuje to uczestnikom danego funduszu pełen profesjonalizm w zarządzaniu nim.

 

Czy Fundusz jest dla Ciebie?

TFI zajmuje się kwestiami związanymi z zakładaniem Funduszy oraz ich dopasowywaniem do potrzeb inwestorów. Z tego powodu to właśnie TFI jest najlepszym adresatem pytań i źródłem odpowiedzi, które można uzyskać przy bezpośrednim kontakcie z danym TFI.

 

Fundusz daje członkom wiele możliwości zarządzania majątkiem. W wielu przypadkach może być on odpowiednim rozwiązaniem dla osób pragnących zabezpieczyć i zarządzać swoim majątkiem. Przychodząc do Grupy Copernicus, pomożemy Ci znaleźć odpowiedzi na wiele pytań. Dowiesz się, czy Fundusz jest dla Ciebie i jak wygląda praktyczna strona funkcjonowania Funduszu.

 

Karol Herbut

Prawnik Copernicus Capital TFI S.A.